Στο τέταρτο βάθρο του Τραφάλγκαρ, μια γυναίκα προχωρά με σιγουριά

Μια γυναίκα με πλατφόρμες, σε στάση βαδίσματος, στέκεται πλέον στο τέταρτο βάθρο της πλατείας Τραφάλγκαρ. Το γλυπτό «Lady in Blue» της Αμερικανίδας καλλιτέχνιδας Tschabalala Self αποκαλύφθηκε τον Σεπτέμβριο του 2026, γινόμενο το νεότερο έργο στη σειρά δημόσιων παρεμβάσεων που φιλοξενεί το σημείο.

Το βάθρο αυτό έχει ιδιαίτερη ιστορία. Χτίστηκε το 1841 από τις βρετανικές αρχές με σκοπό να φιλοξενήσει έναν ιππικό ανδριάντα, ο οποίος τελικά δεν κατασκευάστηκε ποτέ. Έμεινε άδειο για δεκαετίες, μέχρι που το 1999 ξεκίνησε το Fourth Plinth Programme, το οποίο αναθέτει περιοδικά σε καλλιτέχνες τη δημιουργία προσωρινών έργων για τον χώρο.

Η μορφή που φιλοτέχνησε η Self δεν κοιτά ψηλά ούτε εφιππεύει άλογο. Απεικονίζει μια σύγχρονη γυναίκα που περπατά με σιγουριά, φορώντας πλατφόρμες, με το βλέμμα στραμμένο μπροστά. Οι επιφάνειες του γλυπτού είναι γυαλισμένες, σε καφέ αποχρώσεις που συνδυάζονται με ένα έντονο μπλε εμπνευσμένο από τον λίθο λαπίς λαζούλι.

Η ίδια η καλλιτέχνις έχει αναφερθεί στις πηγές έμπνευσής της για το έργο: τα φουτουριστικά γλυπτά της αρχής του 20ού αιώνα, με την έμφασή τους στην κίνηση και τον δυναμισμό, και η αφρικανική τέχνη, με τη δική της γλώσσα όγκου και φόρμας. Ο συνδυασμός τους δίνει στη «Lady in Blue» μια αίσθηση κίνησης παγωμένης στη στιγμή, χωρίς να χάνει τον χιούμορ και τη ζωντάνια που της αναγνωρίζουν οι κριτικές.

Κατά την τελετή αποκάλυψης στην πλατεία Τραφάλγκαρ, ομιλητές κάλεσαν το κοινό να στηρίξει τη διαφορετικότητα, την ισότητα και την ανεκτικότητα. Το μήνυμα αυτό συνδέεται φυσικά με το ίδιο το πρόγραμμα του τέταρτου βάθρου, που εδώ και εικοσιπέντε χρόνια χρησιμοποιεί έναν κατεξοχήν αυτοκρατορικό χώρο, γεμάτο ανδριάντες στρατηγών και βασιλέων, για να φιλοξενήσει έργα που μιλούν διαφορετική γλώσσα.

Το «Lady in Blue» θα παραμείνει στο βάθρο ως το επόμενο έργο που θα επιλεγεί να το διαδεχθεί, συνεχίζοντας μια παράδοση που ξεκίνησε το 1999 και έχει φιλοξενήσει έκτοτε δεκάδες διαφορετικές καλλιτεχνικές προτάσεις στην καρδιά του Λονδίνου.