Δήμοι παγκοσμίως βάζουν φρένο στον υπερτουρισμό

Το 2023 οι διεθνείς ταξιδιώτες πραγματοποίησαν 1,3 δισεκατομμύρια διασυνοριακά ταξίδια. Ο αριθμός εξηγεί εν μέρει γιατί ο τουριστικός κλάδος ευθύνεται πλέον για πάνω από το 8% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάζει η δημοσιογράφος Paige McClanahan στο βιβλίο της «The New Tourist», που κυκλοφόρησε το 2024.

Δεν είναι αφηρημένο μέγεθος για όσους ζουν σε προορισμούς που δέχονται το βάρος του.

Μέχρι το 2017 η Ισλανδία δεχόταν πάνω από δύο εκατομμύρια ξένους επισκέπτες τον χρόνο, έναντι πληθυσμού μόλις 350.000 κατοίκων. Μια αναλογία έξι προς έναν που μετέτρεψε τον τουρισμό από οικονομική ευκαιρία σε πολιτικό ζήτημα.

Η Βενετία απάντησε το 2024 με τέλος εισόδου για τους επισκέπτες μιας ημέρας. Το Άμστερνταμ προχώρησε νωρίτερα, κλείνοντας το 2023 το τερμινάλ κρουαζιερόπλοιων στο κέντρο της πόλης.

Σε άλλες πόλεις η αντίδραση αφορά τη συμπεριφορά και όχι μόνο τον αριθμό. Βουδαπέστη, Μόναχο, Ντίσελντορφ και Πράγα απαγόρευσαν τα πολυθέσια ποδήλατα μπίρας που κυκλοφορούν στους δρόμους τους τα τελευταία χρόνια.

Στο Ντουμπρόβνικ έχει απαγορευτεί η ανάβαση σε αγάλματα και η κυκλοφορία χωρίς πουκάμισο. Στο Σπλιτ, οι αρχές επιβάλλουν πρόστιμα για δημόσια ούρηση και εμετό.

Το Μπουτάν επέλεξε διαφορετικό εργαλείο: ημερήσιο τέλος βιώσιμης ανάπτυξης 100 δολαρίων ΗΠΑ ανά επισκέπτη, που ισχύει διαρκώς. Η Κοπεγχάγη κινήθηκε αντίθετα, λανσάροντας το 2024 το πρόγραμμα Copenpay, που ανταμείβει φιλικές προς το περιβάλλον συμπεριφορές των επισκεπτών αντί να τους επιβαρύνει.

Την ίδια στιγμή, άλλες κυβερνήσεις κινούνται στην αντίθετη κατεύθυνση. Σρι Λάνκα, Ταϊβάν, Ρουάντα και Ιαπωνία διατηρούν ενεργές καμπάνιες προσέλκυσης ξένων τουριστών, δείχνοντας πως η διαχείριση του φαινομένου δεν έχει ενιαία συνταγή· εξαρτάται από το πόσο ήδη φορτωμένη είναι η υποδοχή κάθε προορισμού.

Η McClanahan συνοψίζει τη λύση σε μια οδηγία απλή για τον ίδιο τον ταξιδιώτη: «Ταξιδέψτε σε λιγότερους προορισμούς, και μείνετε περισσότερο σε καθέναν».